Wijnwandelen, – fietsen of autorijden langs de Nahe

Een fonkelende verrassing

Bij Duitse wijnen denk je al snel aan Moezel- of Rijnwijnen. Maar wist je dat de beste Rieslingwijnen ter wereld uit de Hunsrück komen? En dat ze verbouwd worden op nog geen 3 kwartier rijden vanaf Bollenbach in het stroomgebied van de Nahe?
En wie dan zo’n  fonkelende Nahewijn  in het glas heeft snapt dat deze wijn onder kenners een echte aanrader is, een juweel uit het zuidwesten van Duitsland.

Een goede indruk van dit kleine maar fijne wijnbouwgebied krijg je al rijdend langs de idyllische Naheweinstraße (130 km) of op de fiets langs de Naheradweg. Voor wandelaars is er de prachtige, bijna 100 kilometer lange Weinwanderweg Rhein-Nahe, waarvan een groot deel door natuurpark Soonwald-Nahe loopt. Het totale stroomgebied van de Nahe omvat ca. 4065 km², wat veel is als je bedenkt dat de rivier maar 125 km lang is.

2000 jaar wijnbouw

Aan het stroomgebied van de Nahe wachten zachte groene rivierdalen om door jou wakker gekust te worden en indrukwekkende rotsformaties die dit gebied beschermen tegen ongewenste weersinvloeden.
Gastvrije wijnboeren zorgen voor een diversiteit aan wijnen. Het wijngebied aan de Nahe kan bogen op een traditie van 2000 jaar wijnbouw. Een letterlijk bewogen geologisch verleden heeft de Nahe een grote variatie aan bodems opgeleverd. De wijnstokken staan er op leisteen, vulkanisch porfier, löss of leem. Dit maakt een veelzijdige aanbod aan druivenrassen en wijnstijlen mogelijk.

Grote diversiteit aan druivenrassen

Dankzij de beschutting tegen koude winden van de hoge Hunsrück zorgen milde temperaturen en veel zonneschijn voor een uitstekend klimaat om wijnbouw te bedrijven in dit ook nog eens regenarme dal. Op zo’n 4000 hectare gedijen hier druivenrassen als de Burgunder, Kerner, Scheurebe, Portugieser, Silvaner en Dornfelder. De lieveling van de wijnboeren is echter de finesserijke Riesling die een kwart van aanplant voor zijn rekening neemt.

Wellness en wijn

Het voornaamste stadje langs de Nahe is Bad Kreuznach, een mooi kuuroord waar gasten kunnen genieten van het geneeskrachtige zoute bronwater, maar ook van de sauna, een modderbad of vinotherapie. Hier liggen ook enkele van de beste wijngaarden van de Nahe. Bad Kreuznach geeft zijn naam aan de hele wijnstreek van de Beneden Nahe tot aan de Rijn bij Bingen.

De wijngaarden aan de benedenloop van de Nahe, dichter bij Bingen aan de Rijn dan bij Bad Kreuznach zijn staatseigendom. Uit dorpen als Dorheim en Muster-Sarmsheim komt heerlijke Rieslingwijn. Vooral de Einzellage Munsterer Dautenpflanzer evenaart de prachtigste wijnen van de Boven Nahe.

De Rode Rots

De Boven-Nahe staat bekend als ‘Bereich Schlossbockelheim’.
Voorbij Bad Kreuznach, stroomopwaarts richting Bad Munster am Stein, verspert een rode rots de loop van de rivier. Deze ‘Rotenfels’ is de hoogste steile rotswand van Europa ten noorden van de Alpen tot aan Noorwegen. Aan de voet van de rots ligt een strook rood gekleurd puin. Op dit kleine, terrein staan de wijnstokken dicht opeen geplant. Een van de bekendste wijndomeinen in dit deel van het stroomgebied van de Nahe is ‘Gut Hermannsberg‘.

Wijngoed Hermannsberg

Wijngoed Hermannsberg was ooit wereldberoemd en begint nu langzaam aan haar oude oude glorie terug te krijgen. Wereldwijd zetten gerenommeerde sommeliers de wijnen van Gut Hermannsberg weer op hun wijnkaart en dat is een goed teken. 

Een goede tijd om wijngoederen te bezoeken is meestal in de na-zomer (september) als de wijnfeesten losbarsten. Maar wij besluiten juist voor een rustiger periode en gaan nog voor de wijnpluk naar Gut Hermannsberg te vetrekken voor een exquise wijnproeverij.
Een kleine drie kwartier later zien we het wijngoed liggen. Het beneemt ons de adem. Wat een plek! De steile Rotenfels bestaat uit indrukwekkende terrasbouw en een klim naar boven levert je een sprookjesachtig mooi uitzicht op de Nahe en de andere wijnlocaties.

Mijn eerste associatie bij het zien van al deze pracht is met wijngoederen in Stellenbosch (Zuid-Afrika) en de TV-serie die daar in 2007 over gemaakt is. Daar was ik enorm van onder de indruk, zowel van de serie met Monic Hendrickx (vooral bekend van de TV-serie Penose) in de hoofdrol als in het echt toen ik in de Kaapprovincie op wijnreis was.

Zeven wijnlocaties

Het wijndomein Gut Hermannsberg is 30 ha groot en ligt verspreid over de volgende – eerste klasse gecertificeerde – locaties:

Niederhausen met
Hermannsberg Monopol (Monopol betekent: eigendom is van een eigenaar)
Steinberg
Rossel Monopol (evenals Hermannsberg ongedeeld in bezit van Gut Hermannsberg)
Schlossböckelheim met 
Kupfergrube
Felsenberg
Bastei met 
Traisen
Altenbamberg met
Rotenberg

Het wijngoed is aangesloten bij het Verband Deutscher Prädikatsweingüter e. V. (VDP), een vereniging waar ongeveer 200 wijngoederen in heel Duitsland lid van zijn.  De vereniging zet zich in voor het handhaven van de kwaliteitstandaard van haar leden en voor het bevorderen en handhaven van het op ecologisch verantwoorde wijze verbouwen van wijn.

Koninklijk Pruisisch

Klik op bovenstaande tekst en lees alles over deze leuke dagtrip vanuit Bollenbach

Modelbedrijf

Voordat ik je meeneem naar de wijnproeverij eerst nog even iets over de geschiedenis van het wijngoed.
Het stadje Niederhausen, waar Gut Hermannsberg ligt, behoorde in de vorige eeuw tot het Koninkrijk Pruisen.  In 1901 besloot het ministerie van Landbouw in Berlijn om hier een nieuw wijndomein te stichten dat onder de naam  Königlich-Preußische Weinbaudomäne Niederhausen-Schloßböckelheim tot 1998 als staatsdomein bestaan heeft. Het was het meest zuidelijke wijndomein van Pruisen en grensde direct aan het Koninkrijk Beieren.

Een staatsdomein diende als modelbedrijf waar met moderne wijnbouwmethoden wijn gemaakt werd. Aan de Nahe was aan het einde van de negentiende eeuw een grote behoefte aan vernieuwing in de wijnbouw. Hele oogsten waren mislukt door de komst van de schadelijke Amerikaanse plantenluis en door schimmelplagen. De nieuwe wijnbouwmethoden werden dan ook snel omarmd door andere wijnboeren.

Nadat het wijndomein in 1998 in particuliere handen was gekomen werd het ‘herdoopt’ in Gutsverwaltung Niederhausen-Schlossböckelheim en sinds Jens Reidel het in bezit heeft (vanaf 2009) kreeg het de naam ‘Gut Hermannsberg’.

Een goede neus

Na jarenlange zware arbeid op de steile heuvels van Niederhausen konden de eerste wijnstokken geplant worden en in 1907 was daar dan eindelijk de eerste oogst. De grote doorbraak kwam met de oost van 1921. Het duo Hermann Goedecke (directeur) en Karl-Heinz Sattelmeyer (wijnmaker) slaagden er in om vanaf 1949 de wijnen van het landgoed wereldwijd op de kaart te zetten. 
‘Met de kennis van nu’ kan je zeggen dat het ministerie van Landbouw begin vorige eeuw een prima neus heeft gehad om in deze contreien een nieuw wijndomein te stichten.
Want wat een heerlijke wijn leveren deze druiven. Niet zo gek als je bedenkt dat dit wijngoed de meeste zonuren van Duitsland kent.

De wijnen

Neem de Rotenberg, een strook rood gekleurd puin waar dankzij de ligging op de zonkant en de samenstelling van de bodem een welhaast ideaal terrein ontstaan is om wijnstokken te planten.
De mineralen geven de droge Riesling een smaak van gerookte ham, gecombineerd met citrusfruit en de meer zoete Riesling (Kabinett en Spätlese) heeft als basis een heerlijk fris karakter.

De zogenaamde Traisiner Bastei is een uitzonderlijk goede wijn voor een zo noordelijk gelegen wijngaard. De samenstelling van de bodem gecombineerd met een regenval van nog geen halve meter per jaar geeft de Traisiner Batei haar warme persoonlijkheid.  Het kost twee jaar voordat de wijn rijp is om gebotteld te worden.

De steilste wijngaard van Gut Hermannsberg ligt aan de oostgrens van Schlossböckelheim, de Kupfergrube. En tegenover de Kupfergrube ligt de Hermannsberg waar de Duitse wijnbouw misschien wel zijn hoogtepunt bereikt. Hier vind je denk ik alles wat je van een Duitse wijn mag verwachten. De wijn heeft een bijna doorzichtige kleur met een bijzonder zuivere smaak, fris, fruitig en met een lange afdronk waarin het zoet en het droog perfect harmoniëren.

Tekst gaat verder onder de foto’s!

Smaakt naar meer

Onze mini-wijnproeverij smaakt naar meer. Voor nu nemen we een aantal flessen mee naar Bollenbach om de proeverij daar voort te zetten.
Terug gaan we zeker. Naast witte wijn verkoopt Gut Hermannsberg ook rode wijn en rosé. Daar hebben we nog niets van geproefd en natuurlijk ook nog niet genoten van de rest van de witte wijnen. Je kan zelfs logeren op het wijngoed zodat je je geen zorgen hoeft te maken als je te veel gedronken hebt. En als je de volgende dag nog geen genoeg hebt van deze omgeving kan je een 4 km lange wijnwandeling door de streek maken. Op de website van Gut Hermannsberg vind je daar alle info over (en nog meer).

Het mooi verbouwde guesthouse is gevestigd in de voormalige directeurswoning uit de vorige eeuw. De vinotheek , het restaurant en het guesthouse hebben de status van beschermd cultureel erfgoed. De vroegere kantoren en de wijnkelder stammen uit 1910 en zijn gebouwd in de historiserende Jugendstil.

www.gut-hermannsberg.de